EtnoMet eta Aroaren berbaroak

1. Sarrera: Zerua erortzen zaigunean Ekaitzak betidanik sortu du gizakiengan beldurraren eta harriduraren arteko nahasketa sakona. Zerua ilundu eta trumoiak burrunba egiten duenean, gure sena zerura begira jartzen da berez, indoeuropar mitologiako Thor edo Jupiter bezalako jainkoek tximistak handik jaurtitzen dituztela pentsatuz. Hala ere, gure arbasoen mundu-ikuskera tradizionala oso bestelakoa zen. Euskal hizkuntzaren eta mitologiaren sakonean "unibertso sinboliko" berezi bat gordetzen da, "ideologia naturalista" bati erantzuten diona: natura ez da kanpoko zerbait, irakurri eta interpretatu beharreko indar biziz osatutako sistema bat baizik. Jakin nahi al duzu zergatik gure arbasoentzat ekaitza ez zen zerutik jaisten, lurretik ateratzen baizik? 2. Ekaitza ez da zerukoa: Mariren egoitza lurpea da Indoeuroparrentzat zerua sakratu-sakratua da, jainkoen egoitza nagusia. Euskaldunon adimen-begiarentzat, ordea, zerua pasabide huts bat baino ez da, jainkoen bizilekurik e...

  Sarrera: eguneroko hitzen inguruko mundua      Euskarak, bereziki naturako fenomenoak deskribatzerakoan, erakusten duen aberastasuna miresgarria da. Itsasoaren mugimenduetatik hasi eta basoetako zuhaitz motetaraino, gure hizkuntzak xehetasun txikienak ere jasotzeko gaitasun berezia du. Hiztegi hori belaunaldiz belaunaldi transmititu den mundu-ikuskera baten isla da, gure arbasoek inguruneari nola begiratzen zioten erakusten digun altxor bat.      Hala ere, askotan, egunerokoan erabiltzen ditugun hitz arruntenek ezkutatzen dituzte istorio sakonenak. Ekaitz bat hurbiltzen denean entzun ditzakegun hitzek, esaterako, itxura sinplea izan dezakete, baina haien barruan hizkuntzaren bilakaerari eta naturaren behaketari buruzko arrasto harrigarriak gordetzen dituzte. Baina, zer ezkutatzen dute ekaitz-euria izendatzeko erabiltzen ditugun hitz zaharrek? 1. Familia ezkutua: izen gehienek jatorri bera partekatzen dute      Lehen begiratuan, esatera...