EtnoMet (Aroaren berbaroak)

2004ko azaroaren 1ean sortua. Eguraldiaren gainean mintzatzeko gunea: zer-nolako ikuspegia daukan herriak eguraldiarekiko, zein hitz erabiltzen den ahozko euskaran fenomeno atmosferiko jakinak izendatzeko. Sasoi edo egun batzuetan dagoen eguraldiaren aitzakian, iruzkinak egiteko herri-gunea.

2016/06/03

Laino buru-handia

Galea lurmuturra, Getxo (Bizkaia)

Joan den larunbatean lagun batek Getxo aldean zegoela tupust egin zuen Galea lurmuturrean ikusten duzuen lainotzar beltz horrekin. Zalantzan egon naiz "roll cloud" deritzona ez ote zen izango, aspaldi honetan sarritan ikusten diren "tutu-hodei" horietarikoak. Euskal Telebistan ere esaten dute "roll cloud"! Halakorik! Han-hemenka miatu ondoren, badirudi argazkikoa ez dela tutu baten modukoa, goranzko bidea hartuta, burutzar baten antza hartzen baitu. Laino-buru-handia erabiltzen dute Bermeon horrelako hodeitzar beltzei deitzeko. Jaietako Buru-handiak baino beldurgarriagoak, benetan! Ondo erreparatuz gero, hodeitzarraren eskuinaldean tximist bat ikusten da, bakarti, deslai eta mehatxari. Argazkiaren bikaina!

2016/03/10

Isolaka ari du




Horrela esaten dute Lapurdiko Uztaritze herrian euria goitik behera, barra-barra edo bota ahalean jarduten duenean. A nolako egun euritsuak suertatu zaizkigun! Argazkian ikusten da Elorrieta aldean itsasadarrak gainez egin duela zaparrada galantak botatzeaz eta itsasgorarekin bat.

2016/02/04

ABAZUZE


        




                       Getxo herri handia dugu  protagonista etno-meteorologiaren arloan; izan ere, bertako lekuko batek honako azalpen hau eman zuen aldi berean  txingorrak, haizeak eta euriak bat egiten dutenean”: “lantzean behin eta egun hotzenetan baino ez, txingorra datorku kaleak zuritzera, eta fenomeno honek badauzka izen ugari, hain hedadura txikerrean tokiak tokiko berba edo erabilpen desberdinak ematen dira modu ikaragarrian. ezagunena kaskaragar hitza da, eta beste batzuk aipatzearren abazuze (haizea, euria eta txingorra batera emoten direnean), harri (txingor handia) eta txotor (txingor txikerra)” (Andoni Llosa, UK aldikaria 2002). Berak dioenaren arabera, “tokian tokiko berba edo erabilpen desberdinak ematen dira modu ikaragarrian”. Harrigarria da nolako aberastasuna eta zehaztasuna egon izan den etno-meteorologiaren eremuan. Gaur egungo hiztunen bati galdetuz gero, nekez egingo luke horrelako bereizketa.

2016/01/17

Aurrerantzean etnomet.eus

2016/01/16

etnomet.net etnomet.eus laster!

2016/01/15

GANTXIORRA



Aspaldiko partez, gaur ikusi dugu nola txingorrak  erasaten digun; eraso labur eta trinko samarrak. Badirudi aroak behingoz negutzera egin duela, egin ere! Egunotan "txingorra" eremua lantzen jarduten dut eta Hondarribian jasotako hitz eder batekin egin dut topo: gantxiorra. Bitxia eta xelebrea iruditu zait, ze, termino hori gantz eta txigor hitzetatik omen dator; Antxon Agirrek dioenez, "Txantxigorria, txaltxigorria, gantxigorra edo txintxorra (askotariko izenez ezagutzen dugu gure inguruan) txerriaren gantza urtzean geratzen diren hondakin solidoekin, hots, txintxortekin, egin ohi da. Txintxortak zuzenean jan daitezke (hotzean edo beroan), baina gehienetan plater gozoak edo gaziak prestatzeko erabiltzen dira". A zelakoak diren hondarribitarrak, hitz bera erabiliz "txingorra" eta "txantxingorria" adierazteko!



Etiketak: , , , , , ,

2015/06/25

Batetango beroa




Luzaz egon naiz deus ere idatzi barik, eta bat-batean zerbait idazteko irrika eutsiezinak eraginda erasan eta erasango digun beroaz aipamen bat edo beste egingo dut. Gaurko bero armina etor dakigukeenaren aldean hutsaren hurrengoa izan daiteke, antza; ai ama! Ez dakit gaur egun Tolosan erabiltzen denetz "Batetango beroa" esapidea, baina J.M. Mokoroak laga utzi zigun erdararen ordaina ezin zapaltzaileagoa da: "Calor aplastante"."Batetango beroa. Au bero errea ari du!"

Etiketak: , , , , ,

 
Contador gratis contadorplus.com -----------------------------------------------------------------