Hego haizea... baina hotza? Ezagutu Euskal Herriko fenomeno meteorologiko bitxia







Euskal Herrian bizi garenok ondo dakigu: "hego haizea" entzuten dugunean, berehala pentsatzen dugu berotan, tenperatura atseginetan eta mendira joateko egun ezin hobean. Baina, eta esango banizu hego haize mota bat dagoela, izenaz hegoaldekoa izan arren, batere berotasunik ekartzen ez duena, eta batzuetan hotza ere izan daitekeena? Badirudi gure eguraldiak ere badituela bere sekretuak.

Hego haize zuria: izenak engainatzen duenean

Fenomeno bitxi honek badu bere izena, eta bere nortasun sekretua agerian uzten du: hego haize zuria. Izenak kontraesana dirudien arren, bere jatorriak dena argitzen du. Haize hau ez da Afrikan sortu eta penintsula hegoaldetik iparraldera zeharkatzen, gure ohiko hego haize beroak bezala. Aitzitik, goi-latitudeetatik dator, eta bere ibilbidean bira bat egin ondoren, hego-mendebaldeko norabidetik iristen da guregana.

Zergatik da hotza? Haren bidaiaren gakoa

Orduan, zerk egiten du desberdin? Zergatik ez digu espero dugun berotasuna ekartzen? Erantzuna bere bidaia berezian dago. Euskal Herrira iritsi baino lehen, haize honek goi-ordoki elurtsu bat zeharkatzen du. Elurrez estalitako lurralde hotz horretatik igarotzean, bere izaera guztiz aldatzen da. Eta hain zuzen ere, elurrezko paisaia horretatik dator bere izen deigarria: "zuria". Espero genuen epeltasuna bidean galtzen du, eta guregana iristerako, aire fresko edo hotz bihurtzen da.

Ezaugarri nagusiak begirada batean

Hego haize zuriaren ezaugarriak hobeto ulertzeko, hona hemen laburpen txiki bat:
Jatorria: Goi-latitudeetatik dator.
Helmugako Norabidea: Hego-mendebaldetik iristen da.
Tenperatura: Ez da beroa, eta zenbaitetan hotz samarra da.
Arrazoia: Goi-ordoki elurtsu bat zeharkatzen du Euskal Herrira heldu aurretik.

Honek erakusten digu gure inguruko naturak beti gordetzen duela ezustekoren bat, ikasteko prest bagaude. "Hego haize zuria" adibide ezin hobea da gauzak ez direla beti diruditen bezalakoak gogorarazteko, ezta meteorologian ere. Hurrengoan hego-haizea iragartzen dutenean baina tenperatura igotzen ez dela nabaritzen duzunean, jakingo duzu zein den arrazoi posiblea.

Eta zuk, zer beste fenomeno natural berezi ezagutzen dituzu gure inguruan?

Jose Angel Urquia. Jon Lezetak Aizkorritik: Buuuffff!, haizea eta hotza. “Elur ondoko hegoak, otsoa ere  beldurtu egin zuen”




Iruzkinak

Blog honetako argitalpen ezagunak

Urtaroak: ikuspegi etnolinguistikoa

...ari du...

Eta enzun nezan boz bat zerutik ur handien hotsa bezala, eta igorziri handi baten hotsa bezala: