Aroaren paleta: euskal eguraldiaren kolore gordeak eta haien esanahi harrigarriak
1. Sarrera: Begirada bat zerura gure arbasoen begiekin Gaur egun, poltsikoko pantailari begiratu ohi diogu bihar aterkia beharko dugun asmatzeko. Alabaina, belaunaldi askotan zehar, euskaldunon "meteo-aplikazioa" zeruaren sabaia eta naturaren elementuak izan dira. Gure arbasoek eguraldia irakurtzeko premia bizia zuten, eta behaketa fin horren ondorioz, hiztegi kromatiko aberats, zehatz eta, sarritan, poetikoa garatu zuten. Koloreek, pigmentu hutsak izatetik haratago, zeruaren eta lurraren arteko elkarrizketa kodetzen zuten, gure mundu-ikuskera zaharrenaren esanahi harrigarriak gordez. 2. Gorria: Intentsitatearen, biluztasunaren eta iragarpenen kolorea Euskal filologian, "gorri" adjektiboak gaur egun dugun esanahia baino askoz zabalagoa zuen behiala. Antzina, horitik hasi eta marroirainoko espektroa hartzen zuen; horregatik esaten diegu oraindik teilatu gorria, bizar gorria edo ile gorria, nahiz eta kolore horiek berez teila-kolorekoak edo laranja-horixkak izan. Bain...